Trust versus Company versus Foundation op Mauritius

Een trust is naar Mauritiaans recht geen aparte rechtspersoon; het is een juridische relatie waarbij de trustee het trustvermogen houdt en beheert ten behoeve van de begunstigden, overeenkomstig de voorwaarden van de trustakte. De activa van de trust worden door de trustee in fiduciaire hoedanigheid gehouden en zijn juridisch te onderscheiden van het eigen vermogen van de trustee. Er is geen aandelenkapitaal, geen ledenregister en geen rechtspersoonlijkheid. Het bestaan van de trust is afhankelijk van de trustakte en de aanvaarding van het ambt door de trustee. Een vennootschap is daarentegen een rechtspersoon die losstaat van haar aandeelhouders en bestuurders. Onder de Companies Act 2001 heeft een Mauritiaanse vennootschap eeuwigdurend voortbestaan, kan zij activa in eigen naam houden, contracten aangaan, dagvaarden en gedagvaard worden, en zakendoen als rechtspersoon onafhankelijk van haar menselijke beheerders. Aandeelhouders houden aandelenbelangen in de vennootschap en genieten beperkte aansprakelijkheid. De vennootschap wordt beheerst door haar statuten (memorandum en articles of association) en de Companies Act 2001. Een stichting, opgericht onder de Foundations Act 2012, is — anders dan een trust — wel een rechtspersoon, maar heeft geen aandeelhouders. Een stichting wordt opgericht door een oprichter die activa inbrengt in de stichting, die door een raad worden gehouden en beheerd ten behoeve van bepaalde doelen of bepaalde begunstigden. De stichting wordt beheerst door haar statuut en reglementen. Anders dan een vennootschap keert een stichting geen winst uit aan aandeelhouders; zij besteedt haar activa en inkomsten in overeenstemming met haar vastgelegde doelstellingen. De Mauritiaanse stichting combineert elementen van zowel de trust (liefdadige of successieplanningsdoeleinden) als de vennootschap (aparte rechtspersoonlijkheid).

Bij een trust berust het bestuur bij de trustee, die zowel de bevoegdheid als de plicht heeft om het trustvermogen te beheren overeenkomstig de trustakte en in het belang van de begunstigden. Zodra de trust is opgericht, heeft de settlor geen juridische zeggenschap meer over het trustvermogen (tenzij de trustakte specifieke bevoegdheden aan de settlor voorbehoudt, wat zorgvuldig moet worden vormgegeven om nietigheid van de trust te voorkomen). Er kan een protector worden aangesteld om toezicht te houden op de trustee en om gereserveerde bevoegdheden te houden. De trustee is onderworpen aan fiduciaire plichten die door de begunstigden kunnen worden afgedwongen. Bij een vennootschap wordt het bestuur uitgeoefend door de raad van bestuur, die wordt benoemd door en verantwoording aflegt aan de aandeelhouders. De aandeelhouders behouden de uiteindelijke zeggenschap via hun bevoegdheid om bestuurders te benoemen en te ontslaan, de statuten te wijzigen en belangrijke transacties goed te keuren. Het bestuur is zeer flexibel — geraffineerde aandeelhoudersovereenkomsten en statuten kunnen de zeggenschap op uiteenlopende manieren verdelen, met inbegrip van gewogen stemrechten, vetorechten en goedkeuring van gereserveerde aangelegenheden. Dit maakt de vennootschap tot een zeer aanpasbaar vehikel voor gestructureerd bestuur tussen meerdere partijen met uiteenlopende belangen. Bij een stichting berust het bestuur bij de stichtingsraad, die de activa en activiteiten van de stichting beheert overeenkomstig het statuut. De oprichter kan in het statuut aanzienlijke bevoegdheden voorbehouden — waaronder de bevoegdheid om de stichting te herroepen, het statuut te wijzigen of de raad instructies te geven — waardoor de stichting mogelijk beter controleerbaar is door de oprichter dan een traditionele trust. Er kan een supervisor (vergelijkbaar met de protector bij een trust) worden aangesteld om toezicht te houden op de raad. Deze mate van zeggenschap van de oprichter, gecombineerd met de aparte rechtspersoonlijkheid van de stichting, maakt de stichting aantrekkelijk voor cliënten uit civielrechtelijke stelsels die zich niet op hun gemak voelen bij het common-law trustconcept.

Een GBC (Global Business Company) in Mauritius is een fiscaal ingezeten vennootschap die onderworpen is aan vennootschapsbelasting tegen een standaardtarief van 15%. De gedeeltelijke vrijstellingsregeling voorziet echter in een vrijstelling van 80% op bepaalde inkomstenstromen (waaronder dividenden van buitenlandse gelieerde ondernemingen, buitenlandse rente, royalty's en vermogenswinsten uit de verkoop van effecten), waardoor het effectieve tarief op dergelijke inkomsten wordt verlaagd tot 3%, mits aan de substance-voorwaarden wordt voldaan (kernactiviteiten die inkomsten genereren en die in Mauritius worden uitgevoerd, met voldoende gekwalificeerd personeel en evenredige uitgaven). GBC's hebben toegang tot het netwerk van 45 van kracht zijnde verdragen ter voorkoming van dubbele belasting van Mauritius (MRA, 2026), waardoor ze efficiënt zijn voor grensoverschrijdende investeringen en dividendrepatriëring. Een Mauritiaanse trust waarvan de trustee een erkende trustee is, de settlor en alle begunstigden niet-ingezeten zijn, en de inkomsten van de trust van buiten Mauritius afkomstig zijn, is doorgaans vrijgesteld van Mauritiaanse inkomstenbelasting. Er is geen Mauritiaanse vermogenswinstbelasting. Uitkeringen aan niet-ingezeten begunstigden zijn niet onderworpen aan bronbelasting. De trust zelf profiteert niet van de Mauritiaanse belastingverdragen, aangezien deze geen rechtspersoonlijkheid heeft, hoewel trusts kunnen worden gestructureerd met onderliggende GBC's om toegang te krijgen tot verdragsvoordelen. Een Mauritiaanse stichting wordt voor belastingdoeleinden behandeld als een rechtspersoon. Een stichting waarvan de oprichter en begunstigden niet-ingezeten zijn en waarvan de inkomsten van buiten Mauritius afkomstig zijn, kan een Global Business Licence aanvragen en op dezelfde wijze als een GBC profiteren van de gedeeltelijke vrijstellingsregeling, mits aan dezelfde substance-voorwaarden wordt voldaan. Stichtingen kunnen ook toegang krijgen tot belastingverdragen wanneer de betreffende verdragspartner de stichting als ingezeten persoon erkent. De fiscale efficiëntie van de stichting is dan ook in grote lijnen vergelijkbaar met die van de GBC, maar met de governance- en successiekenmerken van een stichting.

Mauritius biedt een relatief hoge mate van privacy voor alle drie de vehikels, maar de aard van die privacy verschilt. Trustaktes worden in Mauritius niet openbaar geregistreerd — de FSC ontvangt en bewaart registratie-informatie van trusts op vertrouwelijke basis, en trustdocumentatie is niet beschikbaar voor openbare inzage. De begunstigde belangen van trustbegunstigden worden dan ook niet openbaar bekendgemaakt, waardoor de trust een van de meest private structuren is die beschikbaar zijn. De informatie over de uiteindelijke begunstigden van de trust wordt echter bijgehouden in het register van de FSC en is beschikbaar voor de bevoegde autoriteiten via de daartoe geëigende juridische procedures. Vennootschappen in Mauritius zijn verplicht een register van uiteindelijke begunstigden bij te houden, en de eigendomsinformatie van de GBC is bekend bij de FSC Mauritius en bij de beheermaatschappij. Hoewel het Mauritiaanse vennootschapsregister openbaar toegankelijk is voor basisinformatie (naam van de vennootschap, bestuurders, geregistreerd adres), is het register van uiteindelijke begunstigden niet beschikbaar voor algemene openbare inzage — het is toegankelijk voor bevoegde autoriteiten en financiële-inlichtingeneenheden. De invoering van de Beneficial Ownership (FSC) Rules heeft de transparantie op het gebied van uiteindelijke begunstigden versterkt, in lijn met internationale normen. Stichtingsstatuten en informatie over begunstigden zijn evenmin openbaar beschikbaar. De oprichtingsdocumenten van de stichting worden bewaard door de beheermaatschappij en de FSC. De mate van privacy is in grote lijnen vergelijkbaar met die van de trust. Voor alle drie de vehikels geldt dat informatie kan worden vrijgegeven op grond van de internationale samenwerkingskaders van Mauritius, waaronder de Common Reporting Standard (CRS) en FATCA, zodat volledige geheimhouding niet mag worden verwacht of voorgesteld.

De trust wordt algemeen beschouwd als het krachtigste instrument voor successieplanning dat het Mauritiaanse recht kent. Omdat de trustactiva worden gehouden door de trustee — en geen deel uitmaken van de nalatenschap van de settlor — gaan zij over op de begunstigden overeenkomstig de trustakte, volledig buiten de nalatenschap van de settlor om en dus buiten het bereik van erfrechtprocedures, aanspraken op een wettelijk erfdeel en boedelafwikkeling. Dit maakt trusts bijzonder waardevol voor grensoverschrijdende families waarvan de leden onderworpen zijn aan verschillende erfrechtstelsels. De Trusts Act 2001 bevat een bepaling dat Mauritiaanse trusts niet ongeldig zijn enkel en alleen omdat zij zijn opgezet om de regels inzake het wettelijk erfdeel van het thuisrechtsgebied van de settlor te omzeilen, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Een vennootschap biedt op zichzelf beperkte mogelijkheden voor successieplanning. Aandelen in de vennootschap gaan over overeenkomstig het testament van de aandeelhouder (of de regels bij versterf) en zijn dus onderworpen aan de normale successieprocedure in het land van verblijf of domicilie van de aandeelhouder. Wanneer echter een trust of stichting als houdende aandeelhouder wordt ingezet, worden de aandelen van de vennootschap uit de nalatenschap van de aandeelhouder gehaald en wordt de successie beheerd op het niveau van de trust of stichting. Een stichting stelt de oprichter, net als een trust, in staat om te bepalen hoe de activa en inkomsten van de stichting tijdens het leven van de oprichter en na diens overlijden moeten worden aangewend, wat zorgt voor doeltreffende successieplanning. De stichting heeft het voordeel van een eigen rechtspersoonlijkheid, wat betekent dat zij activa in eigen naam kan bezitten en overdragen zonder dat een trustee als juridisch eigenaar nodig is. Voor cliënten uit civil law-jurisdicties kan de stichting herkenbaarder en juridisch zekerder zijn in hun thuisrechtsgebied dan een common law-trust, wat haar bijzonder nuttig maakt in structuren waarbij successie plaatsvindt over civil law- en common law-jurisdicties heen.

Een binnenlandse vennootschap (niet-GBC) is het eenvoudigste en goedkoopste vehikel, maar heeft beperkt nut voor internationale vermogensplanning gezien het ontbreken van verdragsvoordelen en de binnenlandse belastingverplichtingen. Een GBC is complexer en duurder (vanwege FSC-vergunningskosten en de vereisten van de beheermaatschappij), maar biedt toegang tot belastingverdragen en fiscale efficiëntie voor internationale investerings- en houdstructuren. De jaarlijkse kosten voor het onderhouden van een GBC — inclusief kosten van de beheermaatschappij, statutaire zetel, secretariaat, boekhouding en FSC-kosten — liggen doorgaans tussen USD 5.000 en USD 15.000 per jaar, afhankelijk van de complexiteit. Een trust is een zeer flexibel en krachtig vehikel, maar vereist een doorlopende relatie met een trustee en regelmatig beheer. De jaarlijkse trusteekosten voor een standaard discretionaire trust bij CTM variëren afhankelijk van de complexiteit van de activa en de vereiste diensten. Trustbeheer omvat het bijhouden van het dossier van de trustee, het opstellen van jaarlijkse trustrekeningen, het beheren van correspondentie met begunstigden, het toezicht houden op onderliggende investeringen en het uitvoeren van periodieke evaluaties. De trust is het voorkeursvehikel voor zuivere successie- en vermogensbeschermingsplanning waarbij commerciële activiteiten niet worden beoogd. Een stichting combineert elementen van zowel de trust als de vennootschap en is doorgaans iets complexer en duurder om op te richten dan beide afzonderlijk, vanwege de vereiste om een statuut en reglementen op te stellen die geschikt zijn voor het beoogde doel. De stichting is het meest geschikt voor cliënten met een civil law-achtergrond, filantropische doelstellingen of behoefte aan een juridisch gescheiden vehikel met stichtingsspecifieke governancemechanismen. Voor de meeste doeleinden van vermogensplanning blijft de Mauritiaanse trust het vehikel van eerste keuze, waarbij de vennootschap wordt gebruikt als onderliggend operationeel of houdend vehikel en de stichting wordt ingezet in specifieke omstandigheden waarin haar unieke kenmerken gerechtvaardigd zijn.